فهرست محتوای صفحه
پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ نتیجه تجربیاتی است که جامعه مهندسان و ناظران ساخت کشور بعد از زلزلههایی مانند منجیل و رودبار، بم و کرمانشاه درمورد استحکام ساختمانها به دست آوردند. زلزلهها همیشه در طول تاریخ، تلفات جانی و خسارات مالی فراوانی را در مناطق مختلف به وجود آوردهاند.
سرزمین پهناور ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی خود گسلهای فعال زیادی دارد که تقریباً میتوان گفت همگی توانایی ایجاد زلزلههایی بزرگ را دارند. علت این موضوع را میتوان در برخورد صفحه شبهجزیره عربستان با صفحه ایران دانست. این موضوع ایران را تبدیل به کشوری زلزلهخیز کرده است. موضوعی که اهمیت بحث مقاومسازی ساختمانها در برابر زلزله را چندین برابر میکند.
به همین منظور توجه و تمرکز بر روی طراحی و ساخت سازهها و ساختمانهایی محکم که بتوانند در مقابل زلزلههای با قدرتهای متفاوت دوام بیاورند، بسیار بیشتر باید باشد. مجموع این عوامل باعث شد تا پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ تحت عنوان طراحی لرزهای و اجرای اجزاء غیرسازهای معماری تهیه شود و در اختیار جامعه مهندسی ساختمان ایران قرار بگیرد.
اهمیت اعضای غیرسازهای ازجمله دیوارهای داخلی و خارجی ساختمانها در پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰
شاید بتوان گفت که بیشترین قسمتی در ساختمانها و سازههای معماری که خسارات جانی و مالی زیادی در سراسر جهان و بخصوص ایران در هنگام زلزله برجای میگذارند، همین اعضای غیرسازهای مانند دیوارهای داخلی و خارجی ساختمانها هستند. این اعضا درواقع نقطهضعف ساختمانها محسوب میشوند و بسیار آسیبپذیرند.
مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی پس از مطالعات زیاد و همچنین استفاده از تجربههایی که دیگر کشورها در این زمینه داشتهاند و با انجام تحقیقات و آزمایشها استاتیکی و دینامیکی با شرایط و شتابهای مختلف تلاش کرده است تا ضوابط و قوانینی کاملاً دقیق را برای ساخت و طراحی اجزای غیر سازهای بخصوص دیوارها وضع کند.
این قوانین و مقررات باید توسط تمامی سازندگان و طراحان ساختمانها رعایت گردد. در غیر این صورت، سازه ساخته شده مورد تأیید مهندسان ناظر قرار نمیگیرد. چراکه استانداردهای پیوست ششم ۲۸۰۰ در آن رعایت نشده است و برای سکونت افراد، امنیت کافی را ندارد.
بخشهای اصلی پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰
پیوست ششم که به آییننامه ۲۸۰۰ اضافه شد شامل دو بخش است. تمرکز بخش اول پیوست ششم بر روی دیوارهایی است که در مقاومت و استحکام کلی ساختمان در برابر زلزلهها نقشی ندارند. این نوع از دیوارها معمولاً از سازه اصلی بهوسیله درز انقطاع جدا میشوند. بهعبارتدیگر جزو ستون ساختمان نیستند و وزن ساختمان بر روی آنها قرار نمیگیرد.
اجزای یک ساختمان به دو قسمت سازهای که در استحکام کلی ساختمان نقش دارند و اجزای غیرسازهای که در استحکام ساختمان نقش ندارند تقسیم میشوند. اجزای غیرسازهای شامل دیوارهای داخلی (تیغهها)، دیوارهای خارجی، جانپناهها، راهپلهها، سقف کاذب و نمای سازه هستند. درواقع بخش اول پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ بر روی این قسمتها تمرکز دارد.
بخش دوم پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ مربوط به دیوارهایی است که کاملاً به سازه چسبانده شده و در استحکام آن نقش دارند. چنین دیوارهایی در ساختمانهای تا چهار طبقه وجود دارد. این دیوارها نقش میانقابی را بر عهده دارند. در این بخش نحوه طراحی و ساخت این دیوارها و همچنین ضوابط و مقررات اجرایی آن توضیح داده شده است.
پیوست ششم وال پست، اهمیت بالای وال پستها در استحکام اجزای غیرسازهای
وال پست یا وادار، درواقع همان راهحل مهندسین برای تقویت استحکام اجزای غیرسازهای مانند دیوارهای داخلی و خارجی هستند. در پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ وال پست، مقررات و ضوابط بسیار مهمی درمورد وال پستها گفته شده که مهندسین ملزم به رعایت تمامی آنها میباشند. قوانینی که درنهایت با اجرایی شدن، باعث بالا رفتن چشمگیر مقاومت دیوارهای داخلی و خارجی ساختمانها در مقابل نیروی زلزله خواهند شد.
اگر به ساختمانهایی که در زلزلههای اخیر کشور مانند کرمانشاه، دچار خسارت شدند نگاهی بیندازید، متوجه خواهید شد که در بسیاری از این ساختمانها سازه اصلی دوام آورده و سرپا مانده؛ اما دیوارهای داخلی و خارجی آن فروریخته است. درواقع خسارت اصلی مربوط به ریزش همین دیوارها میشود.
نقش وال پست دقیقاً جلوگیری از این اتفاق در حین زلزله و بالا بردن مقاومت اجزای غیرسازهای است. باید توجه داشت که وال پستها فقط استحکام دیوارهای داخلی و خارجی را افزایش میدهند و جدای از بحث استحکام کلی سازه هستند. چراکه همانطور که قبلاً گفتیم، اجزای غیرسازهای در مقاومت کلی ساختمان تأثیری ندارند و با درز انقطاع از سازه اصلی جدا هستند.
درصورتیکه طول و یا ارتفاع دیوار از مقدار مجاز در پیوست ششم آییننامه 2800 بیشتر شود، استفاده از وال پستها الزامی است. وال پستها به دو صورت افقی و یا عمودی بهعنوان تکیهگاه با مقطع فولادی و بتنی در دیوارها به کار برده میشوند. از میلگرد بستر نیز برای تقویت وال پستها و همچنین مسلح کردن دیوار در برابر بارهای زلزله استفاده میکنند. ازجمله قوانینی که در پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ در مورد وال پستها موردتوجه قرار گرفت میتوان به محدودیت در ابعاد وال پستها (وادارها)، فاصله میان ستون، سقف و تیر از دیوارهای داخلی و خارجی، استفاده از رابیتس یا توری مرغی بر روی وال پستها (وادارها) اشاره کرد.
نقش میلگرد بستر در مسلحسازی وال پست در پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰
میلگرد بستر ساختارهایی از جنس فولاد هستند که برای بالا بردن استحکام دیوارها و اجزای غیرسازهای بهکار میروند. درواقع اجزای غیرسازهای ساختمانها بهوسیله وال پستها از اجزای سازهای جدا میشوند. اینجاست که برای تسلیح آنها باید از میلگرد بستر استفاده کرد.
میلگرد بستر که در سه نوع میلگرد بستر خرپایی، میلگرد بستر نردبانی و میلگرد بستر مشبک تولید میشود، در میان ردیف دیوارها و در داخل ملات و سیمان آن قرار میگیرد و باعث انسجام، یکپارچگی و استحکام بالای دیوارها میشود. انسجام و یکپارچگی دیوارها این امکان را ایجاد میکند که در هنگام زلزله ساختار کلی دیوار در برابر بارهای خارج از صفحه حفظ شده و دچار فروپاشی و ریزش نشود.
ترکیب میلگرد بستر در کنار وال پستها مقاومت دیوارهای داخلی و خارجی سازهها را بهشدت افزایش میدهد و تأثیر بسیار زیادی در کاهش خسارات احتمالی در زلزله خواهد داشت. در پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ علاوه بر وال پستها، برای میلگردهای بستر نیز قوانینی در نظر گرفته شده است که حتماً باید مهندسین ناظر به آن توجه کنند و آن را اجرایی نمایند.
دانلود پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰
جزئیات بیشتر همراه با توضیحات مفصل و کامل راجع به پیوست ششم آییننامه استاندارد ۲۸۰۰ در کتابچه مربوط به آن آمده است. شما عزیزان میتوانید برای اطلاع بیشتر اقدام به دانلود آییننامه ۲۸۰۰ و مطالعه مطالب این کتابچه نمایید تا با این آییننامه بیشتر آشنایی پیدا کنید.
پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ با عنوان طراحی لرزهای و اجرای اجزاء غیر سازهای معماری درواقع پیوستی بر روی ماده ۳۳ قانون نظاممهندسی و کنترل ساختمان است که در سال ۱۳۷۴ تصویب شد. تمامی شهرداریها، بخشداریها، دهیاریها و مراجع صدور پروانه و مهندسان ناظر ملزم به رعایت مفاد پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ هستند.
کلام آخر
با توجه به زلزلهخیز بودن ایران و خسارات زیادی که از این بلای طبیعی متوجه جان و مال مردم عزیزمان میشود، لازم است تا حتماً قوانین و ضوابط دقیق و حسابشدهای برای طراحی و ساخت تمامی سازهها و ساختمانها و آپارتمانها در نظر گرفته شود تا با رعایت آنها بتوان خسارات احتمالی را به حداقل رساند.
پیوست ششم آییننامه ۲۸۰۰ نتیجه تحقیقات میدانی و استفاده از تجربههای تلخ بهدستآمده از زلزلههای اخیر در کشور است تا با ایجاد ساختمانهایی مهندسیشده و مستحکم که مقاومت بالایی دارند، مانعی باشد برای جلوگیری از تکرار اتفاقات ناگوار گذشته و به وجود آمدن خسارات جانی و مالی برای افراد در نقاط مختلف کشور.
