آزمون‌ها و تجربیات برنامه‌های کاهش خطر زلزله در ایران: ارزیابی عملکرد از زلزله منجیل تا زرند

آزمون‌ها و تجربیات برنامه‌های کاهش خطر زلزله در ایران: ارزیابی عملکرد از زلزله منجیل تا زرند

زلزله منجیل در سال 1369 (1990 میلادی) یکی از ویرانگرترین زلزله‌های تاریخ ایران بود که باعث کشته شدن بیش از 35,000 نفر و تخریب گسترده‌ای در شمال ایران شد. این حادثه به‌عنوان یک نقطه عطف در مدیریت بحران و بازسازی بلایای طبیعی در ایران مطرح گردید. پس از این زلزله، برنامه‌های جامع کاهش خطر زلزله و بازسازی توسط نهادهای مختلف دولتی به‌ویژه بنیاد مسکن اجرا شد که باعث بهبود سرعت ساخت و کیفیت بازسازی در حوادث بعدی مانند زلزله‌های بم (1382)، زرند (1384)، و سیلاخور (1385) شد. این مقاله به بررسی تجربیات این بازسازی‌ها و تلاش‌ها برای بهبود مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها در برابر بلایای طبیعی پرداخته است.

نقش معمار در طراحی لرزه ای

نقش معمار در طراحی لرزه‌ای و ایمنی ساختمان‌ها در برابر زلزله

این مقاله به بررسی نقش معمار در طراحی لرزه‌ای ساختمان‌ها و اهمیت هم‌زمانی تصمیم‌های معماری و سازه‌ای در ایمنی زلزله می‌پردازد. نویسنده با مرور تجربه‌های تاریخی و نمونه‌های واقعی، نشان می‌دهد که فرم، پیکربندی و مصالح در عملکرد لرزه‌ای ساختمان تأثیر مستقیم دارند و جدایی میان طراحی معماری و مهندسی سازه می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری در زلزله‌ها به‌همراه داشته باشد. مقاله همچنین به اصول، فناوری‌ها و آیین‌نامه‌های کلیدی مانند Eurocode 8 و استاندارد ۲۸۰۰ ایران اشاره دارد.

نمای شیشه‌ای اسپایدر

ارزیابی رفتار لرزه‌ای نماهای شیشه‌ای اسپایدری (نمای شیشه ای با اتصال نقطه‌ای)

شیشه به عنوان یک ماده سازه‌ای، تحول چشمگیری را از یک پوشش شفاف به یک عنصر باربر در نماهای مدرن تجربه کرده است. این مقاله به ارزیابی رفتار لرزه‌ای نماهای شیشه‌ای اسپایدری (با اتصال نقطه‌ای) می‌پردازد که به دلیل شفافیت و زیبایی‌شناسی مطلوب، به سرعت در حال گسترش هستند. با توجه به آسیب‌پذیری مشاهده‌شده این نماها در برابر تغییرشکل‌های برشی ناشی از زلزله، این پژوهش مروری بر مطالعات پیشین—هم تحلیلی و هم آزمایشگاهی—آیین‌نامه‌های معتبر، و ارائه توصیه‌هایی برای پیش‌بینی دقیق‌تر ظرفیت تحمل تغییرشکل برشی (رکینگ) دارد. هدف نهایی، افزایش ایمنی و کاهش خسارات اقتصادی و انسانی ناشی از تخریب اینگونه نماها در مناطق لرزه‌خیز همچون ایران است.

انواع شکست در سازه و دیوارها

بررسی مودهای شکست در دیوارهای آجری و مقاوم‌سازی آن‌ها

این مقاله به بررسی مودهای شکست در دیوارهای آجری و میان قاب می‌پردازد و انواع مختلف شکست‌ها را در این سازه‌ها تحلیل می‌کند. دیوارهای آجری که به عنوان اجزای غیرسازه‌ای در ساختمان‌ها به کار می‌روند، در برابر بارهای قائم و جانبی مانند زلزله، دچار شکست‌هایی نظیر شکست برشی، خمشی و لغزشی می‌شوند. این مقاله انواع شکست‌های درون صفحه‌ای و برون صفحه‌ای در دیوارهای آجری و میان قاب را بررسی کرده و عواملی که باعث بروز این شکست‌ها می‌شوند، تحلیل می‌کند. هدف از این مطالعه، آگاهی از رفتار سازه‌ای دیوارهای آجری و میان قاب تحت بارهای مختلف است تا راهکارهای مقاوم‌سازی مناسبی برای بهبود عملکرد این دیوارها در برابر زلزله و سایر بارهای جانبی پیشنهاد شود.

یمارستان پارس رشت: سازه‌ای مقاوم در برابر زلزله با طراحی نوین و توجه به نیازهای درمانی

بیمارستان پارس رشت: سازه‌ای مقاوم در برابر زلزله با طراحی نوین و توجه به نیازهای درمانی

بیمارستان پارس رشت نمونه‌ای برجسته از طراحی مدرن و مقاوم در برابر زلزله است که با رعایت استانداردهای طراحی لرزه‌ای و نیازهای درمانی، به‌ویژه در شرایط بحرانی، به‌طور کامل عملکرد خود را حفظ می‌کند. این بیمارستان با توجه به اصول نشریه 816 و آیین‌نامه 2800، در مکانی با خطر لرزه‌ای کم احداث شده و طراحی آن با دقت به اقلیم منطقه و نیازهای بیمارستانی صورت گرفته است. علاوه بر طراحی مقاوم، فضای سبز و معماری نوآورانه آن، این بیمارستان را به یک الگوی موفق در زمینه ساخت مراکز درمانی مقاوم تبدیل کرده است.

دستورالعمل 102

ایرادات روش‌های سنتی اجرای وال پست مطابق با دستورالعمل منسوخ‌شده 102

طبق دستوراالعمل منسوخ‌شده 102 بود که برای اولین بار المان وال پست معرفی شد و اجرای آن برای برخی از سازه‌ها الزامی شد. اما این نحوه اجرا دارای ایرادات فراوانی بود…

دانلود نشریه 816

دانلود نشریه 816 – دستورالعمل طراحی لرزه‌ای و اجزای غیرسازه‌ای بیمارستان‌ها برا اساس عملکرد

ضابطه 816 یا نشریه 816 با عنوان کامل “دستورالعمل طراحی لرزه‌ای سازه‌ای و اجزای غیرسازه‌ای بیمارستان‌ها بر اساس عملکرد” می‌باشد. که به صورت کامل و تخصصی به مقاوم‌سازی ساختمان بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و کلینیک‌ها در برابر زلزله از لحاظ عملکری می‌پردازد.

دانلود نشریه 714

دانلود نشریه 714 – دستورالعمل طراحی سازه‌ای و الزامات و ضوابط عملکردی و اجرایی نمای خارجی ساختمان‌ها

در این نشریه به طور کامل و مفصل به نحوه اجرای انواع نماهای خارجی پرداخته‌شده و ضوابطی که برای بالا بردن ایمنی نماهای ساختمان تحت تاثیر بارهای وارده بر آن نظیر لرزه‌ها، ضربات، باد و عوامل محیطی است، به طور مفصل تشریح شده‌است.

دانلود نشریه 819

دانلود نشریه 819 – راهنمای طراحی سازه‌ای و جزئیات اجرایی دیوارهای غیرسازه‌ای

این نشریه با نام کوتاه نشریه 819 یا ضابطه 819 شناخته می‌شود و نام کامل آن “راهنمای طراحی سازه‌ای و جزئیات اجرایی دیوارهای غیرسازه‌ای” می‌باشد. هدف ایجاد این نشریه کاهش آسیب‌پذیری ساختمان‌ها از نظر طراحی لرزه‌ای و مهار اصولی دیوارها برای پدیده زلزله می‌باشد. این نشریه با همکاری سازمان نظام مهندسی استان البرز، وزارت راه و شهرسازی و مرکز تحقیقات راه، مسکن، شهرسازی پدید آمده‌است.

دانلود نشریه 729

دانلود نشریه 729 – راهنمای طراحی لرزه‌ای دیوارهای بنایی غیرسازه‌ای مسلح به میلگرد بستر

نشریه 729 برگرفته از آیین‌نامه‌های بین‌المللی می‌باشد و تمرکز بر عملکرد دیوارهای غیرباربر و غیرسازه‌ای در اثر نیروهای خارج از صفحه ناشی از زلزله و باد دارد. در این ضابطه به طور مفصلی به المان میلگرد بستر پرداخته‌شده‌است و جزئیاتی کاملاً‌ دقیق در طی جداول و توضیحات بیان شده‌است که بسیار کارآمد می‌باشد.

چالش‌های اجرای وادار

چالش‌های اجرای وال پست‌ها و وادارهای طبق پیوست ششم آیین نامه

قبل از ارائه پیوست ششم یا خبری از نصب وادار و وال پست در سازه‌ها نبود و یا اینکه از روش سنتی وال پست‌ها استفاده می‌شد. آنچه که واضح بود و با توجه به تجربیاتی که کسب شد این بود که عدم استفاده از وادار و وال پست و حتی استفاده از روش سنتی وال پست نمی‌تواند مشکل تسلیح دیوارهای غیرسازه‌ای را برطرف کند. به همین دلیل مطابق پیوست ششم آیین نامه 2800، الزاماتی مقرر شد که برای اصلاح ایرادات روش قدیمی وال پست و بالا بردن ایمنی اجزای غیرسازه‌ای بود.

آیین نامه 2800

آیین نامه 2800

آیین نامه 2800 استانداردی است که به همت متخصصان و محققان کشورمان برای دست‌یابی به ساختمان‌هایی ایمن در برابر زلزله تهیه و تدوین شده‌است. است. اجرای الزامات این آیین نامه‌ها خطرات ناشی از زلزله را تا به حدود زیادی کاهش می‌دهد.

پیوست ششم

پیوست ششم آیین‌نامه ۲۸۰۰، نتیجه درس‌های تلخ زلزله‌های اخیر کشور

پیوست ششم آیین‌نامه ۲۸۰۰ نتیجه تجربیاتی است که جامعه مهندسان و ناظران ساخت کشور بعد از زلزله‌هایی مانند منجیل و رودبار، بم و کرمانشاه درمورد استحکام ساختمان‌ها به دست آوردند. به همین منظور توجه و تمرکز بر روی طراحی و ساخت سازه‌ها و ساختمان‌هایی محکم که بتوانند در مقابل زلزله‌های با قدرت‌های متفاوت دوام بیاورند، بسیار بیشتر باید باشد. مجموع این عوامل باعث شد تا پیوست ششم آیین‌نامه ۲۸۰۰ تحت عنوان طراحی لرزه‌ای و اجرای اجزاء غیرسازه‌ای معماری تهیه شود و در اختیار جامعه مهندسی ساختمان ایران قرار بگیرد.

پیوست ششم آیین نامه

دانلود پیوست ششم آیین نامه 2800 – طراحی لرزه ای و اجرای اجزای غیرسازه ای معماری

قبل از ارائه پیوست ششم آیین نامه 2800 مشخص بود که بیشترین تمرکز مقررات و آیین نامه و الزامات بر اجزای سازه ای بود، اما کاملاً مشخص است که در زمان بروز زلزله خسارت های مرتبط با اجزای غیرسازه ای اصلاً کم نبود. به همین دلیل پیوستی به عنوان پیوست ششم آیین نامه 2800 یا استاندارد 2800 توسط مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی ارائه شد.

دانلود آیین نامه 2800

دانلود آیین نامه 2800 – آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله

استاندارد 2800 ایران یا آیین نامه ایمنی ساختمان در برابر زلزله مجموعه ای از مقررات در حوزه ساخت و ساز می باشد که برای مقاوم سازی همه سازه در برابر زلزله می باشد.
آخرین ویرایشی که از این استاندارد موجود می باشد ویرایش چهارم آن است. البته ویرایش پنجم نیز بنا بر اعلام دفتر تدوین استانداردها و ضوابط وزارت راه و شهرسازی به زودی ارائه خواهد شد.