در این مقاله بهصورت اختصاصی و کاربردی به نحوه اجرای وال پست در سازههای بتنآرمه پرداخته شده است. تمرکز بر جزئیات فنی، ضوابط آییننامهای و نکات اجرایی وال پست در دیوارهای غیرسازهای اسکلت بتنی، به مهندسان، ناظران و مجریان کمک میکند تا با رعایت اصول طراحی و اجرای صحیح، از ایجاد ترک، شکست یا فروپاشی دیوار در برابر زلزله و خیز سقف جلوگیری کنند.
دیوار داخلی نقشی حیاتی در ایمنی، آسایش، بهرهوری انرژی و دوام یک ساختمان ایفا میکند. انتخاب صحیح مصالح بر اساس کاربری فضا، اجرای اصولی و مهمتر از همه، پایبندی به الزامات مهار لرزهای با استفاده از المانهای تقویتی مانند وال پست، نشاندهنده یک رویکرد مهندسی و مسئولانه در ساختوساز است.
این مقاله به بررسی مودهای شکست در دیوارهای آجری و میان قاب میپردازد و انواع مختلف شکستها را در این سازهها تحلیل میکند. دیوارهای آجری که به عنوان اجزای غیرسازهای در ساختمانها به کار میروند، در برابر بارهای قائم و جانبی مانند زلزله، دچار شکستهایی نظیر شکست برشی، خمشی و لغزشی میشوند. این مقاله انواع شکستهای درون صفحهای و برون صفحهای در دیوارهای آجری و میان قاب را بررسی کرده و عواملی که باعث بروز این شکستها میشوند، تحلیل میکند. هدف از این مطالعه، آگاهی از رفتار سازهای دیوارهای آجری و میان قاب تحت بارهای مختلف است تا راهکارهای مقاومسازی مناسبی برای بهبود عملکرد این دیوارها در برابر زلزله و سایر بارهای جانبی پیشنهاد شود.
وال مش نوع نوینی از وال پست است که به علت داشتن خصوصیات بسیار خوب استفاده فراوانی پیدا کرده است. متفاوت با وال پست های مرسوم که از جنس فولاد ساخته میشوند، وال مش از الیاف شیشه (فایبرگلاس) ساخته میشود. این الیاف با وجود انعطاف زیاد استحکام کششی بسیار بالایی دارند و میتوانند نقش بزرگی در مقاوم سازی اجزای غیرسازهای ایفا کنند.
زلزله سال 1391 آذربایجان شرقی که با نام زلزله اهر نیز شناخته میشود، در حدود 60 کیلومتری شهر تبریز نزدیک شهرهای اهر و ورزقان رخ داد. این زلزله شامل دو زلزله مجزا با فاصله 11 دقیقهای با قدرتهای 6.4 و 6.2 مقیاس ریشتر بود. حداقل 360 نفر در این زلزله جان خود را از دست دادند و بیش از 3000 نفر مجروح شدند.
در ساعت 21:48 تاریخ 21 آبان 1396 زلزلهای به قدرت 7.3 ریشتر شهرهای ازگله ثلاث باباجانی استان کرمانشاه ایران و حلبچه عراق را لرزاند. در این زلزله حداقل 630 نفر کشتهشدند که بیشتر آنها کردهای ساکن در شهر حلبچه عراق و استان کرمانشاه ایران بودند.
در پیوست ششم استاندارد 2800 المان وال پست یا وادار معرفی شد و نحوه استفاده از این المان به تفصیل برای اجزای غیرسازهای بیان شد. برای نصب این المان معمولاً از دو نوع اتصال تلسکوپی و کشویی استفاده میشود.
طبق دستوراالعمل منسوخشده 102 بود که برای اولین بار المان وال پست معرفی شد و اجرای آن برای برخی از سازهها الزامی شد. اما این نحوه اجرا دارای ایرادات فراوانی بود…
ضابطه 816 یا نشریه 816 با عنوان کامل “دستورالعمل طراحی لرزهای سازهای و اجزای غیرسازهای بیمارستانها بر اساس عملکرد” میباشد. که به صورت کامل و تخصصی به مقاومسازی ساختمان بیمارستانها، مراکز درمانی و کلینیکها در برابر زلزله از لحاظ عملکری میپردازد.
در تهیه دستورالعمل هایاجرایی برای ساختمانها و اجزای آن باید معیارهایی را در نظر گرفت و از طریق این معیارها و شاخصها اقدام به محاسبه، طراحی و جزئیات و تهیه نقشههای اجرایی کرد. در مورد اجزایی مثل دیوارهای غیرسازهای که مورد بحث ما در این مقاله میباشد، با استفاده از این شاخصها اقدام به طراحی و ایجاد نقشههای اجرایی میگردد.
این نشریه با نام کوتاه نشریه 819 یا ضابطه 819 شناخته میشود و نام کامل آن “راهنمای طراحی سازهای و جزئیات اجرایی دیوارهای غیرسازهای” میباشد. هدف ایجاد این نشریه کاهش آسیبپذیری ساختمانها از نظر طراحی لرزهای و مهار اصولی دیوارها برای پدیده زلزله میباشد. این نشریه با همکاری سازمان نظام مهندسی استان البرز، وزارت راه و شهرسازی و مرکز تحقیقات راه، مسکن، شهرسازی پدید آمدهاست.
نشریه 729 برگرفته از آییننامههای بینالمللی میباشد و تمرکز بر عملکرد دیوارهای غیرباربر و غیرسازهای در اثر نیروهای خارج از صفحه ناشی از زلزله و باد دارد. در این ضابطه به طور مفصلی به المان میلگرد بستر پرداختهشدهاست و جزئیاتی کاملاً دقیق در طی جداول و توضیحات بیان شدهاست که بسیار کارآمد میباشد.
قبل از ارائه پیوست ششم یا خبری از نصب وادار و وال پست در سازهها نبود و یا اینکه از روش سنتی وال پستها استفاده میشد. آنچه که واضح بود و با توجه به تجربیاتی که کسب شد این بود که عدم استفاده از وادار و وال پست و حتی استفاده از روش سنتی وال پست نمیتواند مشکل تسلیح دیوارهای غیرسازهای را برطرف کند. به همین دلیل مطابق پیوست ششم آیین نامه 2800، الزاماتی مقرر شد که برای اصلاح ایرادات روش قدیمی وال پست و بالا بردن ایمنی اجزای غیرسازهای بود.
استفاده از وال پست سنتی کاملاً منسوخشده و کمتر میبینیم که از این روش استفادهشود و نوع وال پستهای جدیدی که امروزه استفاده میشود بسیار کارآمدتر و کمهزینهتر میباشد. دلیل عدم استفاده از این وال پستها در این مقاله تشریح شدهاست.
میلگرد بستر و وال پست هر دو المانی هستند که برای تقویت اجزای غیرسازهای استفاده میشود و طبق استانداردهای روز کشورمان باید با توجه به ماهیت پروژه استفاده گردند. این دو المان به صورت مکمل برای تقویت دیوارهای غیرسازهای استفاده میشود و جایگزین هم نیستند.
